Araştırma yöntemleri ve veri analizi danışmanlığı
Türkiye genelinde online danışmanlık 0549 380 61 80
SPSS REHBERİ

SPSS’te Normallik Testi Nasıl Değerlendirilir?

Normallik değerlendirmesi tek bir p değerinden ibaret değildir. Grafikler, örneklem büyüklüğü ve uygulanacak analizin varsayımları birlikte ele alınmalıdır.

Bilimsel araştırma ve akademik analiz ortamı

Önce hangi dağılımı değerlendirdiğinizi belirleyin

Bazı analizlerde varsayım ham değişkenin değil, model hatalarının veya grup içi dağılımların normalliğiyle ilgilidir. Örneğin regresyonda özellikle çıkarım için hata dağılımı değerlendirilir. Bu nedenle tüm değişkenlere topluca test uygulayıp yöntem seçmek yeterli değildir.

SPSS’te grafik ve testleri birlikte inceleyin

Analyze → Descriptive Statistics → Explore yolunda ilgili değişkenleri seçebilir, Plots bölümünden normallik grafikleri ve testlerini isteyebilirsiniz. Histogram ve Q-Q grafiği, simetri ve kuyruk davranışı hakkında bilgi verir. SPSS sürümüne ve seçilen ayarlara göre menü ifadeleri değişebilir.

Shapiro–Wilk sonucu nasıl yorumlanır?

Testin sıfır hipotezi normal dağılımdır. Küçük bir p değeri normal dağılımdan sapmaya ilişkin kanıt sağlar; büyük p değeri ise normalliğin kanıtlandığı anlamına gelmez. Büyük örneklemlerde küçük sapmalar anlamlı bulunabilir; küçük örneklemlerde ise belirgin sapmalar için test gücü düşük olabilir.

Analiz kararı bağlama dayanır

Aykırı gözlemler, bağımsızlık, varyans yapısı, ölçüm düzeyi ve örneklem dengesi de dikkate alınır. Parametrik bir yöntemin sapmalara dayanıklılığı desene göre değişir. Dönüşüm, sağlam yöntem ya da parametrik olmayan alternatif, araştırma sorusunu koruyacak biçimde seçilmelidir.

Uygulama öncesi kısa kontrol

  • Q-Q grafiğini ve olası aykırı gözlemleri inceleyin.
  • Varsayımın ham değişkene mi, hatalara mı ait olduğunu belirleyin.
  • Test adını, örneklem bilgisini ve değerlendirme gerekçesini raporlayın.

İleri okuma ve kaynak

IBM SPSS Statistics 31 — Base kılavuzu, Explore bölümü (PDF)

Bu yazı genel eğitim amaçlıdır; araştırmanıza özel yöntem seçimi veya kurumsal yönergenizin yerine geçmez.

HER ARAŞTIRMA KENDİNE ÖZGÜDÜR

Araştırmanıza Özel
Danışmanlık Planını Öğrenin.

Her bilimsel araştırmanın yöntemi ve veri yapısı farklıdır. Çalışmanızın kapsamını paylaşarak ihtiyaçlarınıza uygun danışmanlık seçenekleri ve ücretlendirme hakkında bilgi alabilirsiniz.

WhatsApp’tan Teklif Al Önce ihtiyacınız, sonra yol haritanız.
Instagram’dan UlaşWhatsApp’tan Bilgi Al